57 sayfa 0.12 mb

Edip Cansever’in 1976 yılında yayımlanan “Ben Ruhi Bey Nasılım” adlı eseri, Türk edebiyatında sıradışı bir şiir kitabıdır. Roman yapısını andıran bu uzun şiir, tek bir karakter üzerinden insanın içsel dünyasını, toplumla olan ilişkisini ve yabancılaşmasını işler. Başkarakter Ruhi Bey, sıradan ama içi derinlikli bir adamdır; yaşamı, ilişkileri ve varoluşunu sorgular.

🧠 Kitabın Temel Yapısı ve Anlatım Biçimi

Bu eser uzun soluklu bir şiirdir. Bir romanın bölümleri gibi düzenlenmiş ve sahne-sahne ilerleyen şiir parçalarından oluşur. Anlatıcı doğrudan Ruhi Bey’dir. Kimi zaman iç monologlarla, kimi zaman kendisiyle ya da hayali kişilerle konuşur. Her sahne, bir duygu durumunu, bir anı parçasını ya da bir çöküş anını temsil eder.

🧓 Ruhi Bey Kimdir?

Ruhi Bey; sıradan, işinde gücünde, şehirli bir adamdır. Ama iç dünyası sıradan değildir.

Kendini topluma ait hissedemez, yalnızdır, insanlarla yüzeysel ilişkiler kurar, aşkla bağ kurmak ister ama başaramaz. Sürekli “Ben nasılım?” diye sorar çünkü kim olduğunu tam olarak bilemez.

Ruhi Bey, modern bireyin sembolüdür:

1. İç dünyası karışık
2. Kalabalıklar içinde yalnız
3. Kimliğini arayan
4. Sevgi, anlam ve aidiyet ihtiyacı duyan biri

🧩 Ana Temalar

1. Yalnızlık ve Yabancılaşma

Ruhi Bey’in en temel duygusu yalnızlıktır. Kalabalık bir şehirde yaşar ama kimseyle gerçek bağ kuramaz. İnsan ilişkileri yüzeysel ve boştur.

2. Kimlik ve Arayış

Adı Ruhi olsa da, "ruh"uyla sürekli savaş halindedir. Her bölümde kendini farklı bir açıdan sorgular:

“Ben Ruhi Bey, nasılım?”

Bu tekrar, varoluşsal bir arayışa dönüşür.

3. Toplum Eleştirisi

Edip Cansever, Ruhi Bey’in gözünden kent insanının tüketilmişliğini, makineleşmesini, iletişimsizliğini gösterir. Toplum baskısı, insanlar arası boşluklar ve modern yaşamın ruhsuzluğu eleştirilir.

4. Aşk ve İlişki Arzusu

Ruhi Bey kadınlarla bağ kurmak ister ama bir türlü “gerçek” aşka ulaşamaz. Kimi zaman cinsellik, kimi zaman romantizm hisseder ama ilişkiler hep parçalı ve eksiktir.

🧱 Bölümlerden Öne Çıkanlar (Yorumlarla)

1. “Bir Adamın Oturduğu Yer”
2. Ruhi Bey bir kahvede, bir sokakta, bir parkta oturur. Dış dünyayı gözlemler. Ama onun oturduğu yer aslında iç dünyasıdır.
3. “Ona Gül Dediler”
4. Kadın-erkek ilişkilerindeki yüzeysellik, sevgiyle arzunun birbirine karışması işlenir.
5. “Oturuyorum Bu Gece”
6. En içten sahnelerden biri. Geceyle birlikte gelen yalnızlık, düşünceler ve geçmişin hayaletleriyle doludur.
7. “Bir Kadını Beklerken”
8. Bekleyiş, umutsuzluk ve zamanın ağır geçişi anlatılır. Bu bekleyiş aslında “anlam” bekleyişidir.

✍️ Edip Cansever’in Anlatım Dili

1. Serbest ölçü, uzun ve devrik cümleler
2. İç monologlarla örülmüş
3. Simgesel ve çağrışım dolu
4. Dramatik yapı içerir: sahneler, roller, diyaloğa benzer bölümler

Edip Cansever bu kitapla birlikte şiiri tiyatroya yaklaştırır. Adeta bir monodrama gibi işler.

🔍 Eserin Önemi

“Ben Ruhi Bey Nasılım”, Türk şiirinde bireyin derinliğine bu kadar odaklanan ender yapıtlardan biridir. Toplumdan çok bireyi, bireyden çok onun düşünce içeriğini ve duygusal evrenini işler. Bu yönüyle psikolojik derinliği olan, edebiyatla felsefeyi buluşturan bir eserdir.

🎯 Sonuç

Bu kitap, okurun karşısına bir “karakter” değil, bir “ruh hali” çıkarır.

Ruhi Bey, hepimizde az çok olan duyguları dillendirir:

1. “Ben kimim?”
2. “Nasıl yaşıyorum?”
3. “İnsanlarla neden bağ kuramıyorum?”
4. “Ben bu dünyada ne yapıyorum?”

Edip Cansever, bu eseriyle modern Türk şiirinde sınırları zorlamış ve şiiri adeta bir roman/anlatı düzeyine yükseltmiştir.